• BIST 107.202
  • Altın 145,263
  • Dolar 3,5161
  • Euro 4,1312
  • İstanbul 25 °C
  • Ankara 21 °C

SPSS PROGRAMINI KULLANABİLMEK İÇİN GEREKLİ TEMEL BİLGİLER

SPSS PROGRAMINI KULLANABİLMEK İÇİN GEREKLİ TEMEL BİLGİLER
SPSS, bilimsel araştırma yapan herkesin başucu programı... Yapılan bir araştırmanın sonuçlarını, SPSS yardımıyla raporlayabilmek için gerekli olan işlemleri, bu metinde adım adım ve kapsamlı olarak ele aldık. (İbrahim Can YURDUNUSEVEN)

SPSS PROGRAMINI KULLANABİLMEK İÇİN

İHTİYAÇ DUYULAN TEMEL BİLGİLER 

 

SPSS Nedir? 

SPSS, İngilizce açılımı Statistical Packag for the Social Sciences (Sosyal Bilimler İçin İstatistik Programı) olan ve Sosyal Bilimler başta olmak üzere Eğitim Bilimleri, Sağlık Bilimleri ve Fen Bilimleri alanlarında, ayrıca kurum ve kuruluşlar tarafından Pazar araştırması yapmak amacıyla da sıklıkla kullanılan bir bilgisayar programıdır. Program Windows ve Mac bilgisayarlarda çalışmaktadır ve Microsoft Excell programına benzer bir görünüme sahiptir.

SPSS Ne Amaçla Kullanılır?

SPSS programı başta anket analizleri olmak üzere sosyal bilimler, sağlık bilimleri ve fen bilimleri alanlarında da elde edilen bazı ölçümlerin analiz edilmesi için kullanılır. 

SPSS İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

SPSS'e Veri Girişi Yapılması

1.-resim-spss.jpg

Görmüş olduğumuz sayfada veri girişlerimizi ve diğer tüm işlemlerimizi üst kısımdaki sekmelere başvurarak yapabilmekteyiz. Burada en alt sol kısımda görülen iki kavram ile karşılaşmaktayız. 1) Data ve 2) Variable view. Peki bu kavramlar ne anlama gelmektedir?

spss-2.jpgVeriable view dediğimiz kısım bizim değişkenleri girdiğimiz kısımdır. Yani değişken penceremizdir. Bunu bir örnek ile gösterecek olursak sol alt kısımda veriable view kısmına tıkladınız ve bu sayfa önünüze çıktı. 

spss-3.jpg

Daha sonra burada name yazan kısıma tıklayarak ilk değişkenimiz olan cinsiyet kelimesini yazdık. Ardından values yazan yere bakıyoruz ve onun yanında 3 nokta çıktığını görmekteyiz. 

Şimdi ise bu 3 nokta olarak gördüğümüz (none yanında işaretlediğim nokta ) yere tıklıyoruz.

spss-4.jpg

3 nokta olarak gördüğümüz kısıma tıklamamızın ardından karşımıza böyle bir sekme açıldı. Burada ise değişkenlerimizi tanımlamaktayız. Burada sırası ile yapmamız gereken adımlar şunlardır:

Value kısmına ilk olarak 1 yazıyoruz ve label kısmınada erkek yazdıktan sonra add diyerek ilk değişkenimizi girmiş oluyoruz. Ardından aynı işlemi value kısmına 2 label kısmınada kadın yazarak ikinci değişkenimizide giriyoruz. Peki bu ne anlama gelmektedir? Bunun sonucunda artık biz Spss’ te az sonra daha detaylı ele alacağım data view penceresinde cinsiyet değişkeninin olduğu sütunlara 1 veya 2 yazdığımız zaman direkt erkek veya kadın olarak atayacaktır. 

Bunu bir örnek ile anlatacak olursak daha anlaşılır olacaktır.

Ben burada yaş, cinsiyet ve okul değişkenlerini name kısmını yazdıktan sonra values kısmına gelip 3 nokta olan bölgeye tıkladım. Bunun üzerine çıkan pencerede ise az önce cinsiyet için yaptığımız işlemi burada uyguladım. Örneğin okul değişkeninde:

spss5-001.jpg

VALUE: 1                                VALUES: 2                                    VALUE: 3

LABELS: İLKOKUL              LABELS: ORTAOKUL                LABELS: LİSE

Bu şekilde verileri girdim ve okeyleyerek tanımladım. Bunun ardından artık verilerin nasıl girilip tanımlandığını gördüğümüze göre data view penceresine geçerek veriable view pencerisinde grişmiş olduğumuz değişkenlere veri gireceğiz. Bu kısım biraz kafanızı karıştırdı farkındayım. Aslında olayın özü şudur: Veriable view penceresinde name kısmına cinsiyet yazdık ve values kısmınada gelerek 1 ve 2 ile kadın ve erkek değişkenleri girdik. Yani değişkenlerimizi girmiş olduk. Data view penceresinde ise bunu bir anket gibi düşünebiliriz. Örneğin 30 kişiye yapılan bir anket düşünelim. Bu ankette cinsiyet ksımında  dolduranların 17’si kadın ve 13’üde erkek şıkkını işaretlemiş olsunr. O halde biz data view pencersinde cinsiyet değişkeninin olduğu kısıma 17 tane 2 (kadın) ve 13 tane 1(erkek) yazacağız demektir. 

Bunu bir de tablo üzerinden inceleyelim:

spss7.jpg

Artık data view penceresine geçtik. Burada az önce veriable view penceresinde girmiş olduğumuz değişkenler yan yana çıkmaktadır. 

spss8.jpg

Şimdi burada rastgele bir şekilde cinsiyet, yaş ve okul değişkenleri için atamış olduğum değerleri yazdım. Örneğin bakığımızda cinsiyette birinci alana 1 ikinci alana baktığımızda ise 2 değişkenlerini yazdım. Burada dikkat etmemiz gereken önemli bir nokta var. Bunu görseldede yazmış olduğum not üzerinden anlatacağım. Notta yazdığım gibi data view penceresinde her bir satır bir anketi ifade eder. Mesela düşünelim: Siz bir erkeksiniz ve bu yüzden erkek şıkkını işaretlediniz. Burada görselde çizmiş olduğum kutucuğa odaklanalım. Cinsiyet değişkenini 1 olarak girdik çünkü anketi dolduran kişi erkek seçeneğini işaretlemiştir. Yine aynı kişi 18-25 yaş aralığındadır ve bu yüzden bunu işaretlemiştir. Ancak diyelim ki birey 26-45 yaş aralığında ve onu işaretledi o zaman orada 1 değil 2 yazacaktık. Okul değişkeninde ise aynı birey lise seçeneğini işaretlemiştir ve bu yüzden 3 yazdık. O halde baktığımızda çizmiş olduğum kutucuk bu bahsettiğimiz tek bir kişiye ait bir ankettir.

Peki  burada dikkat etmemiz gereken başka bir nokta var mıdır ?

Bilgisayar dikkat gerektirir. Göz yorgunluğu ile yanlış veri girebilirsiniz. Bu yanlış veri ile kastetmek istediğim şudur. Mesela cinsiyet değişkenini düşünelim. Biz cinsiyet değişkenimizi 1 (erkek) ve 2 (kadın) olarak tanımladık. Data view pencerisinde elde etmiş olduğumuz verileri girerken yanlışlıkla 3 yazdık peki bunun nasıl farkında varacağız?

spss9.jpg

Mesela burada bakalım. Cinsiyette 3 diye bir değişken atamamış olmamıza rağmen burada 3 yazmışız. Burada veri sayısı az olduğu için fark ettik ancak veri sayısı çok olduğunda bunun farkında nasıl varacağız? Üst köşede yuvarlak içine aldığım noktaya odaklanalım. Bu demek oluyor ki verileri doğru mu yoksa yanlış mı girdin buradan bakabilirsin. Buna tıklayınız.

spss10.jpg

Bu dediğim yere tıkladığımız zaman cinsiyet değişkeninde işaretlediğim kısımlara bakın. 3 diye girdiğimiz değişkenlerin yanlış olduğunu ve böyle bir verinin tanımlı olmadığını bu yol ile en kısa yoldan bulduk. Böyle bir durumda orada 3 değilde 1 veya 2 değişkenleri olsaydı böyle bir hata vermeyecekti. Mesela bunun gibi:

spss11.jpg

Burada 8 ve 10’a baktığımız zaman artık var olan verileri yazdık ve hata vermedi.

(Çok uzun ve kapsamlı bir çalışma olduğu için bir anda yüklenemedi. Metnin güncellemesi devam ediyor...) 
Son Güncelleme: 2.6.2017

Not: Okumakta olduğunuz metin, son derece özgün bir çalışmadır. İzinsiz kopyalanması ve farklı sitelerde yayınlanması yasal değildir. dergipdr@gmail.com'dan bize ulaşabilirsiniz.

Bu haber toplam 2281 defa okunmuştur
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Dergi PDR | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.